09/12/2021

Thép gió là gì? Các ưu điểm & nhược điểm của thép gió?

thep gio la gi

Thép gió là loại thép dụng cụ có độ cứng lớn và tính chịu nóng rất cao nên thường được sử dụng để làm các dụng cụ cắt gọt như: dao, mũi khoan… Vậy cụ thể thép gió là gì? Thép gió có gì đặc biệt hơn so với các loại thép thông thường khác? Hãy cùng bemes.com.vn tìm hiểu chi tiết qua bài viết này nhé.

 

Thép gió là gì?

Thép gió hay còn được gọi là thép cắt nhanh, thép gió hss. Đây là loại thép dụng cụ, chúng sở hữu khả năng chịu nhiệt cực cao, có thể nhiệt luyện (tôi) trong gió. Đồng thời chúng cũng có độ bền và độ cứng khá lớn nên được sử dụng để làm dụng cụ gia công và cắt gọt. 

Thep gio la gi
Thép gió là gì?

Hiện nay, tại một số quốc gia, loại thép phổ biến này còn có tên là thép cắt nhanh. Điều này là đến từ khả năng cho phép việc cắt gọt thực hiện với tốc độ cực cao mà vẫn giữ nguyên độ cứng cần thiết cho dụng cụ. 

Các thành phần của thép gió:

Cũng tương tự như một số loại thép thông thường khác trên thị trường, thép gió có thành phần hóa học bao gồm:  

  • Cacbon: Thường sẽ khoảng 0,7%-1,5%. Với lượng Cacbon này đảm bảo cho việc đủ hòa tan vào mactenxit và tạo ra hợp chất có tên là Cacbit với các nguyên tố mạnh là Volfram, Mô lip đen và đặc biệt là Vanađi.
  • Volfram – Mô lip đen: 2 thành phần trong thép gió này có hàm lượng được đánh giá là khá cao, xấp xỉ trên 10%.
  • Crom: Khoảng 4%, chính xác hơn là từ 3,8÷4,4%. Chúng có tác dụng tăng mạnh độ thấm tôi của thép gió. Nhờ tổng lượng Cr+W+Mo cao (>15%), vậy nên loại thép này có khả năng tự tôi. Đặc biệt là tôi thâu với tiết diện bất kỳ và có thể áp dụng tôi phân cấp.
  • Vanađi: Đây là nguyên tố góp phần tạo thành hợp chất Cacbit rất mạnh. Đồng thời chúng cũng giúp tăng tính năng chống mài mòn hiệu quả của thép.
  • Coban (lưu lượng <5%): Nguyên tố này chỉ hòa tan vào sắt ở trạng thái dung dịch rắn với hàm lượng không quá 5% để giúp tính cứng nóng của thép được tăng lên.

Các loại thép gió phổ biến

Hiện nay, người ta chia thép gió thành 2 nhóm chính là: 

  • Nhóm thép gió có năng suất thường: 

Trong nhóm này gồm có: thép Volfram – Mô lip đen (P6M5, P6M3), thép gió Volfram (P9, P12, P18, P9Co5). Thép thuộc nhóm này cũng sở hữu độ cứng từ khoảng 58HRC trở lên và chúng có khả năng chịu được mức nhiệt độ lên đến khoảng 6200 độ C. 

  • Nhóm thép gió có năng suất cao:

Đây là các loại thép chứa thành phần Coban và Vanadi khá cao như: P9M4K8, P6M5K5, P9K5, P10K5Փ5, P9K10,P18K5Փ2. Chúng có độ cứng cao khoảng 64 – 65HRC. 

Đồng thời nhóm thép này có thể chịu được nhiệt độ lên đến khoảng 6500 độ C và sở hữu tính chống mài mòn được đánh giá cao. Tuy nhiên, các loại thép gió năng suất cao này lại có độ dẻo và bền thấp hơn nhóm thép gió trên. 

Ưu nhược điểm của thép gió

Để ứng dụng nhiều trong ngành cơ khí, loại thép gió này cần sở hữu hàng loạt các ưu điểm vượt trội như: 

uu - nhuoc diem cua thep gio la gi

  • Đầu tiên, điểm cộng của loại thép này chính là đến từ độ cứng cực cao và bền bỉ. Chúng sở hữu độ cứng đạt đủ tiêu chuẩn thép, vậy nên rất phù hợp cho việc sản xuất hay gia công các sản phẩm có yêu cầu cao về độ cứng. Thậm chí sau nhiệt luyện thì độ cứng của loại thép gió này có thể đạt tới mức khoảng 65 – 70HRC. 
  • Tiếp đó, loại thép này còn có sở hữu tính năng chống mài mòn cũng như hạn chế tối đa các tác động từ bên ngoài môi trường. Vậy nên chúng được đánh giá là một trong những loại thép đạt tuổi thọ cao nhất.
  • Tốc độ cắt của các dụng cụ được làm từ nguyên liệu thép gió là cực kỳ nhanh. Đồng thời chúng cũng ít bị hạn chế, giới hạn và có thể tiến hành cắt đến từng góc cạnh trên các mối răng. 
  • Cuối cùng thêm một ưu điểm đến từ loại thép này chính là khả năng chịu nhiệt độ được đánh giá cực cao. Chúng khá phù hợp để ứng dụng trong các công xưởng, nhà máy… 

Quá trình luyện thép gió và ứng dụng thép gió hiện nay

Dưới đây là đánh giá về quá trình thực hiện việc nhiệt luyện cũng như ứng dụng mà dòng thép gió này mang đến trong cuộc sống.

Quá trình nhiệt luyện thép gió

Nhiệt luyện thép gió bao gồm 2 bước chính là: 

  • Tôi thép

Tôi thép là bước quan trọng có vai trò quyết định đến độ cứng của nguyên liệu thép gió. Quá trình tiến hành nhiệt luyện sẽ ngắn và tiết kiệm được thời gian hơn khi áp dụng gia công lạnh.

Hiện nay có khá nhiều cách tôi thép đa dạng khác nhau như:

– Tôi thép trong dầu nóng với nhiệt độ trên khoảng 60 độ C.

– Tôi thép phân cấp trong muối nóng chảy khoảng 400 – 600 độ C với khoảng thời gian giữ nhiệt từ 3 – 5 phút.

– Tôi thép trong không khí (tự tôi). Với phương pháp này thì vẫn đảm bảo về độ cứng cho thép gió. Tuy nhiên độ cứng này sẽ không đều và dễ bị oxy hóa hoặc thoát Cacbon trên bề mặt, cũng như có tính cứng nóng sẽ thấp.

– Tôi thép đẳng nhiệt ra branit với nhiệt độ khoảng 240 – 280 độ C. Lúc này thép có độ cứng dưới khoảng 60HRC. Tuy nhiên vì có năng suất thấp vậy nên phương pháp này hiện nay ít được người ta áp dụng.

  • Ram thép

Quá trình tiến hành ram thép gió này có vai trò làm mất ứng suất bên trong, đồng thời tăng độ cứng và khử bỏ austenit dư. Thông thường chúng sẽ được ram từ 2 – 4 lần ở nhiệt độ cao khoảng từ  550 – 570 độ C trong khoảng 1 giờ/lần ram. Điều này nhằm để thép có thể chuyển biến hết hoàn toàn austenit dư còn lại.

Tiếp theo, thép sẽ được tiến hành để nguội trong không khí. Sau khi ram thép sẽ sở hữu lượng austenit chỉ từ khoảng 3-5%. 

Ứng dụng của thép gió

Với đặc tính sở hữu độ cứng khá cao cùng tốc độ cắt vô cùng nhanh chóng, vậy nên loại thép này được dùng để chế tạo nên những dụng cụ dùng cắt gọt tiện ích. 

Không chỉ vậy, thép gió còn được dùng để làm mũi khoan thép, dao có cường độ cao hay các dụng cụ lớn, hình dạng khá phức tạp.

Kết luận

Trên đây chính là toàn bộ giải đáp giúp bạn hiểu hơn về thép gió là gì và lý do tại sao chúng lại được ứng dụng nhiều đến vậy. Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết. Nếu có bất cứ thắc mắc hay vấn đề gì cần tư vấn hãy liên hệ ngay với chúng tôi nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *